Πώς μία σφραγίδα μπορεί να σου «συστήσει» την εμβληματική μορφή των Εκδόσεων Εξάντας;
Ένα βιβλίο της Δημοτικής Βιβλιοθήκης και αυτή η μπλε σφραγίδα στη δεύτερη σελίδα του, με παρακίνησαν να ψάξω ποιο ήταν το βιβλιοπωλείο Κοτζιά και οδήγησαν σε έναν σημαντικό συντελεστή της ανθρωπογεωγραφίας της Θεσσαλονίκης: τη Μάγδα Κοτζιά.
Η Μάγδα Κοτζιά γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1940. Μετά τις σπουδές της στο Τμήμα Πολιτικών και Οικονομικών Επιστημών του ΑΠΘ, βρέθηκε στο Παρίσι. Παρέμεινε εκεί σχεδόν σε όλη τη διάρκεια της Δικτατορίας των Συνταγματαρχών και επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη το 1973 για να εξελίξει το Πρακτορείο εφημερίδων και περιοδικών του πατέρα της, Νίκου Κοτζιά, της Τσιμισκή 78, σε ένα σύγχρονο βιβλιοπωλείο. Το Βιβλιοπωλείο Κοτζιά λειτούργησε από το 1973 ως το 1988.
Τον σχεδιασμό του βιβλιοπωλείου ανέλαβε η Ξανθίππη Χόιπελ, καθηγήτρια του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πολυτεχνείου, ενώ τη διεύθυνση ο Κώστας Πύρζας. Από το 1975 στο βιβλιοπωλείο εργάστηκε και ο Αργύρης Παπαγεωργίου, αδερφός της Μάγδας Κοτζιά.
Το βιβλιοπωλείο Κοτζιά εξελίχθηκε γρήγορα σε στέκι βιβλιόφιλων και πολλών προσωπικοτήτων των γραμμάτων και της τέχνης, από τον Γιώργο Ιωάννου ως τον Μάνο Χατζιδάκι.
Παράλληλα, το 1974 η Μάγδα Κοτζιά ίδρυσε στην Αθήνα τις Εκδόσεις Εξάντας, στη Διδότου 57. Γρήγορα ο Εξάντας κατέκτησε μια θέση ανάμεσα στους κορυφαίους εκδοτικούς οίκους της χώρας.
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά εξώφυλλα (και βιβλία) των εκδόσεων Εξάντας: Το τρίτο στεφάνι – Κώστας Ταχτσής, Εκδόσεις ΕΞΑΝΤΑΣ, 1987
Το βιβλιοπωλείο Κοτζιά της Θεσσαλονίκης, παρά τη λαμπρή πορεία του, έκλεισε τον Ιούνιο του 1988 εξ αιτίας του υπέρογκου ενοικίου που ζήτηθηκε. Η είδηση δημοσιεύτηκε και στο περιοδικό Αντί, Τεύχος 376.
Οι Εκδόσεις Εξάντας συνέχισαν ασταμάτητα με εμβληματικά έργα των Dominique Eudes, Marguerite Duras, Louis Aragon, Fernando Pessoa, Βασίλη Αλεξάκη, Κωστή Μοσκώφ και πολλών άλλων. Οι διάφορες σειρές των Εκδόσεων άφησαν επίσης ιστορία: Σύγχρονη Κλασική Βιβλιοθήκη, Τα βιβλία του χειμώνα, Λευκή Σειρά κ.ά.
Από τις αρχές της δεκαετίας του 2010, η Μάγδα Κοτζιά αποστερήθηκε, λόγω προβλημάτων υγείας, της διαχείρισης του Εξάντα. Έφυγε από τη ζωή το 2015 και ενώ προσωρινά η συνέχιση των Εκδόσεων φάνηκε να διακόπτεται, το 2017 οι Εκδόσεις Μίλητος τις εξαγόρασαν και έδωσαν έτσι πνοή αναγέννησης στον Εξάντα.
Συνθέτοντας την ανάρτηση έκανα και μια ίσως χρήσιμη για κάποιους ανακάλυψη: το γνωστό περιοδικό Αντί, έχει ολόκληρο ψηφιοποιηθεί και διατεθεί από το Πάντειο!
Καλή εξερεύνηση στους ενδιαφερόμενους!
🙋♀️ Όπως πάντα, περιμένω τα σχόλιά μας με αναμνήσεις, σκέψεις, εντυπώσεις, πληροφορίες, διορθώσεις.
Εκπομπή Βουστροφιδόν:
https://www.ertecho.gr/radio/958fm/show/voustrofidon/podcast/95434/07ioun2021-voustrofidon-argyris-papageorgiou/
Κείμενο Κώστα Πύρζα:
https://www.facebook.com/kostas.pirzas.9/posts/pfbid052KQWVoPXzojSeFEzxHkGeYgwELDqMAiteH4MA2Nfp6JmBgVj58bj2azWDwnXiBhl
Άρθρο Παράλλαξης:�https://parallaximag.gr/agenda-parallaxi/biblio/i-istoria-toy-exanta
Περιοδικό ΑΝΤΙ:
https://pandemos.panteion.gr/index.php?lang=el&op=record&type&q&page=0&pid=cid:486
BONUS Συνέντευξη Μάγδας Κοτζιά του 2009 που εντόπισα αφού ολοκλήρωσα το ποστ:�https://entefktirio.blogspot.com/2015/04/blog-post_14.html
*Ο εξάντας είναι γωνιομετρικό όργανο, χαρακτηριζόμενο και αστρονομικό. Χρησιμοποιείται στη ναυσιπλοΐα, από τους ναυτιλλομένους, για τη μέτρηση της γωνίας (ύψους) ενός σκοπούμενου ουράνιου σώματος (π.χ. Ήλιος, Σελήνη, πλανήτες, αστέρες), από τον ορίζοντα.
Leave a Reply