Στο σημείο μηδέν της Θεσσαλονίκης, με το άγαλμα του βασιλιά Κωνσταντίνου και το νέο mural του Dem

Υπάρχουν δρόμοι, κτίρια και μνημεία που κρύβονταν για χρόνια πίσω από τις λαμαρίνες του μετρό και παρέμεναν ανεξερεύνητα για κάποιον μη κάτοικο του κέντρου. Πλέον ανοίγονται μπροστά σου και μπορείς να τις ανακαλύψεις. Τώρα που το μετρό έχει καταστήσει την πρόσβαση στο κέντρο ευκολότερη, μπορείς πολύ πιο εύκολα και αβίαστα να επισκεφθείς περιοχές που παρέμεναν σχετικά άγνωστες για εσένα, όπως την Πλατεία Δημοκρατίας.

Η συγκεκριμένη πλατεία παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον: ήδη από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας, πριν από τις διανοίξεις των δρόμων, υπήρξε κέντρο εμπορικών δραστηριοτήτων ενώ στην αρχή της οδού Μοναστηριού βρίσκονταν πολλά χάνια που κατεδαφίστηκαν μετά το 1960. Από την πλατεία περνούσε επίσης το τραμ της Θεσσαλονίκης. Έχει, δε, κατά καιρούς αλλάξει πολλά ονόματα: Αξιού, Μεταξά, Βαρδαρίου, Δημοκρατίας.

Το άγαλμα του βασιλιά Κωνσταντίνου

Πρώτο σημείο ενδιαφέροντος, το άγαλμα του βασιλιά Κωνσταντίνου. Το άγαλμα φιλοτεχνήθηκε μεταξύ 1937–1940 από τον γλύπτη Γεώργιο Δημητριάδη. Ο Κωνσταντίνος αναπαρίσταται έφιππος, με στρατιωτική στολή, όπως εισήλθε στη Θεσσαλονίκη το 1912 κατά την απελευθέρωσή της από τους Οθωμανούς.

Αρχικά το άγαλμα είχε στηθεί στο (σημερινό) πάρκο του Ξαρχάκου. Όπως φαίνεται στην παρακάτω φωτογραφία ήταν στραμμένο προς τον Θερμαϊκό.

Από το facebook group «Παλιές Φωτογραφίες Θεσσαλονίκης»

Στη συνέχεια, το 1959 μεταφέρθηκε στη μέση της οβάλ πλατείας της Εγνατίας στον Βαρδάρη και λίγα χρόνια αργότερα μετακινήθηκε πιο αριστερά στη σημερινή του θέση στην άκρη της πλατείας. 

Αεροφωτογραφία της Πλατείας Δημοκρατίας με το άγαλμα σε περίοπτη θέση, από το facebook group «Παλιές Φωτογραφίες Θεσσαλονίκης»

Το σημείο «0» της Θεσσαλονίκης

Σε πολύ κοντινή απόσταση από το άγαλμα του Κωνσταντίνου βρίσκεται το «σημείο 0» (ή χιλιόμετρο μηδέν) της Θεσσαλονίκης. Είναι μία τοξοειδής μαρμάρινη πλάκα ύψους περίπου ενός μέτρου και πλάτους 80 εκατοστών που φέρει τον αριθμό «0» και ορίζει την αρχή χιλιομετρικής μέτρησης του εθνικού οδικού δικτύου από τη Θεσσαλονίκη. Η πλάκα παρέμεινε κρυμμένη για πολλά χρόνια πίσω από τις λαμαρίνες και τα εργοτάξια του μετρό, πριν αποκαλυφθεί ξανά.

Το καινούργιο mural του Θέμη Κωνσταντινόπουλου

Επόμενο σημείο ενδιαφέροντος, ο αριθμός 12 της Πλατείας Δημοκρατίας. Εκεί, Θεσσαλονικείς και επισκέπτες μπορούν πλέον να θαυμάσουν ένα νέο εντυπωσιακό Mural δια χειρός Θέμη Κωνσταντινόπουλου (παρατήρησα ότι σε ορισμένες ιστοσελίδες αναφέρεται ως Κωνσταντόπουλος – είναι λάθος). Εκεί που κάποτε βρισκόταν η Πύλη του Βαρδάρη (ή Χρυσή Πύλη), η κεντρική δυτική είσοδος των τειχών της Θεσσαλονίκης, το νέο έργο του Θέμη Κωνσταντινόπουλου αναβαθμίζει το αστικό τοπίο συνδέοντας το χθες με το σήμερα. 

Εκεί που βρισκόταν ο κινηματογράφος Πάνθεον

Τέλος, λίγα μόλις βήματα από την Πλατεία Δημοκρατίας, στην Οδό Δωδεκανήσου 2, βρίσκεσαι στο σημείο που έστεκε κάποτε το διώροφο κτίριο του κινηματογράφου Πάνθεον. Τόσο ο δρόμος όσο και το Πάνθεον έχουν αποτυπωθεί σε πίνακες του Έλληνα ζωγράφου Λουκά Βενετούλια, με πιο χαρακτηριστικό τον εξής: 

Η Όδος Δωδεκανήσου σε πίνακα του Λουκά Βενετούλια (1980)
Ο κινηματογράφος Πάνθεον τη δεκαετία του’80 – από το facebook group Ακρόπολη – Άνω Πόλη Θεσσαλονίκης και όχι μόνο
Το κτίριο που βρίσκεται στη θέση του κινηματογράφου σήμερα, διατηρώντας το όνομά του